معرفي موزه فرش ايران
در اوایل دهة پنجاه گروهی از متخصصان و محققان فرش ایران پیشنهاد احداث موزه فرش ایران را به مسؤولین وقت دادند آن پیشنهاد در واقع، بنا به ضرورتی بود که با ورود فرشهای ماشینی به کشور احساس می شد.
احداث و راه اندازی کارخانه های فرش ماشینی و بهره گیری سرمایه داران از این فرصت و از بین بردن جنبه های فرهنگی ـ هنری این صنعت و همچنین اتخاذ سیاستهای غلط در قبال پیشرفت تکنولوژی و شیوه های مدرن از طرفی باعث بر هم خوردن اقتصاد در بین خانواده های روستایی که عمدتاً تولید کنندگان قالی بودند، می شد و از طرف دیگر باعث تضعیف بازارهای بین المللی فرش ایران می شد.
در چنین شرایطی بود که ضرورت معرفی و تبیین جایگاه تاریخی و فرهنگی و هنری قالی ایران احساس می شد از سوی دیگر افزایش روزافزون تعداد موزه ها از قرن 19 میلادی در جهان که در واقع نشأت گرفته از ارتقاء سطح آگاهی مردم از فرهنگ و تاریخ خود بود، انگیزه ای شد برای احداث این موزه.
ساختمان موزه:
موزة فرش ایران در دو طبقه و یک زیر زمین، ساختمانی است چهارضلعی که به سبک معماری مدرن و با در نظر گرفتن شرایط ویژه نگهداری علمی و صحیح فرش ساخته شده است. این موزه در سال 1356 گشایش یافت.
طبقة اول موزه به نمایشگاههای موقت فرش اختصاص دارد. انبار موزه که با رعایت اصول علمی طبقه بندی شده است در زیرزمین موزه قرار دارد. در این موزه فرش ها و گلیمهای ارزشمند ایرانی که عمدتاً آثار هنرمندان تبریز، کاشان و ... به نمایش گذاشته شده است
در بنای موزه فرش یک لابی مرکزی بعنوان فضای مکث در نظر گرفته شده است. ورودی گالریها از این فضا تأمین می شود و ورود خروج از یک قسمت است در اطراف این مربع مرکزی فضاهای خدماتی قرار دلرداین مربع پایینتر از سطح راهروها است و خود را از راهروی ارتباطی جدا می کند در گوشه ای از این فضا میزی برای فروش نشریات وابسته در نظر گرفته شده است که در طرح اضافه شده است .
از محاسن این طرح می توان به نکات زیر اشاره کرد:
فضای لابی که بعنوان یک فیلتر گالریها را از سایر فضاها جدا می کند و در این قسمت با نسب طرحی از قالی پازیرک بازدید کننده را برای ورود به نمایشگاه آماده می کند.
چایخانه سنتی در ارتباط مستقیم بصری با لابی و با استفاده از یک فضای میانی بعنوان فیلتر
طرح نما با طرحی از دار قالی
در نظر گرفتن فضایی برای آموزش که این آموزش در سطح نظری و بافتن فرشهایی بسیار کوچک باندازه ای که روی میز کار بتوان آنها را قرار داد.
اداری در ارتباط مستقیم با ورودی قرار دارد که دسترسی کارکنان و مراجعه کنندکان به این مجموعه را آسان می کند.
در محوطه مجموعه یک نمازخانه به شکل دو مربع در هم چرخیده وجود دارد که خلوص نماز را به ذهن القا می کند . این نمازخانه که بعلت نیاز کارگران هنگام ساخت با دید معمار و مجری بنا ساخته شده است با استفاده از فرم خالص مربع ورودی مشخص و در عین حال محصور نکته قابل توجهی در طرح است اما جانمایی آن با توجه به جدایی از ساختمان و دوری از سرویس بهداشتی مناسب نیست.
عایبی که در طرح به نظر میرسید عبارتند از:
برای رسیدن به مجموعه باید ساختمان را دور زد اما درجبهه ورودی مجموعه اتفاق خاصی رخ نمی دهد در حالی که بازدید کننده انتظار دیگری دارد در واقع به نظر میرسد هیچ دلیلی برای این گردش وجود ندارد و تنها مسیری طی شده است.
ورودی مجموعه تا زمانی که در مقابل آن نایستیم قابل تشخیص نیست.
راهروهای زیاد در مسیر
ورودی آمفی تئاتر تنها از داخل موزه تأمین می شود که باعث افزایش تراکم و آلودگی صوتی بیش از حد در لحظه اتمام جلسات می شود.
گالری موقت در طبقه بالا تأمین شده ولی برای روزهای تعطیلی این قسمت موردی پیش بینی نشده است و در روزهای تعطیلی این قسمت انباری وسایل به نظر می رسد که با توجه به دید مستقیم لابی به این قسمت نا مناسب است.
در خود فضای نمایشگاه سیر کولاسیون خاصی در نظر گرفته نشده است. و بازدید کننده دچار سردرگمی میشود فضا کاملاً یک تکه است و تنها چند فرورفتگی برای نمایش افقی فرشها وجود دارد.
با توجه به گستردگی سطح در قسمت نمایشگاه هیچ فضای نشیمنی برای این قسمت در نظر گرفته نشده است که باعث ناراحتی بازدید کنندگان است.
تإسیسات در کنار کتابخانه قرار دارد که با ایجاد مشکل در این بخش همراه است.
